.....

تبلیغات

3

واژه­ی بوروکراسي نخستين­بار در قرن هیجدهم توسط اقتصادان فرانسوی به نام "وینست دوگوزنی" مطرح شد. اما در سال 1910م جامعه­شناس آلمانی "ماکس ­وبر"، موضوع و بحث بوروکراسي را عنوان و تشریح کرد. بوروکراسي از دو کلمه­ی "بورو" به معنی دفتر کارکنان سازمان­های دولتی و نیز میز تحریر و "کراسی" که معنای یونانی دارد، به مفهوم حکومت و اداره­­کردن است. بوروکراسي به‌ صورت یک نظام فوق­العاده موفقیت­آمیز، برای سازماندهی موسسات اداری و خدماتی ارائه شده است و وبر با توجه به شرایط اقتصادی - سیاسی و بی­نظمی­های اداری قرن بیستم و ظهور و شروع جنگ بین­الملل ­اول (1918- 1914) به مطالعه­ی سازمان­های دولتی در اروپا پرداخت­، و به معرفی چهارچوبی برای اداره­ی صحیح و اثربخش سازمان­ها اقدام نمود.[1]

 

تعريف بوروکراسی

برای بوروکراسی، تعاریف مختلف و گاهی متفاوتی از سوی اندیشمندان علوم مدیریتی و سیاسی ارائه شده است، در اینجا برخی از این تعاریف به اختصار ذکر می شود:

بوروکراسی گاهی به­معنای تشریفات زائد به­کار می­رود یعنی کاغذ­بازی و مقررات اضافی، گاهی به‌معنای دستگاه اداری است، یعنی همه­ی ابزار و امکانات دولت مرکزی و محلی و گاهی نوعی خاصی از شکل سازمانی که دارای ویژگی­های مشخصی چون سلسه مراتب اختیار و نظام مقرارت است. بوروکراسی در معنای متفاوت دیگری نیز به­کار  می­رود از جمله: سازمان معقول، ادره­ی عمومی، سازمان و جامعه­ی نوین.[2]

 

ویژگی­های بوروکراسی از نظر وبر

ماکس ­وبر توضیح می­دهد که سازمان­های جدید بر اساس این مشخصات شش­گانه، انجام وظیفه می­کنند­:

الف. اصول ثابت و قلمرو قانونی که نظام بر­اساس آنها در چارچوب قوانین و مقرارت اداری شکل می­باید و می­توان آن­را در سه­بخش ملاحظه کرد:

1. کارهای مشخصی که برای تحقق هدف­های سازمان انجام می­شود و به عنوان وظایف اداری و به شکل پایداری بین افراد تقسیم شده­است­.

2. اعمال قدرت نیز تابع سلسله مراتب و قوانینی است که توسط افراد مسئول اجراء می­شود.

3. متدهای لازم به کار گرفته می­شود تا برای اجرای مداوم و منظم فقط افرادی که دارای صلاحیت­های لازم هستند به کار گرفته شوند.

ب. اصول سلسله مراتب اداری و سطوح درجه­بندی شده­ی اعمال قدرت، به مفهوم یک سیستم منسجم فرماندهی است که در آن، سطوح پایین ادراه توسط سطوح بالا مطابق یک شکل منظم­، هدایت و رهبری می­شوند.

ج. مدیریت ادارات مدرن بر اساس مدارک نوشته­شده­ای قرار دارد که نسخه یا نمای اصلی آن نگهداری می­شود. ­

د. مدیران ادارات­، بخصوص مدیران تخصصی اداره­ها­، در سازمان­های جدید به­طور عمومی و خصوصی آموزش می­بینند­. این آموزش کارکنان­، در بخش­های خصوصی نیز هم­چون بخش­های دولتی رو به افزایش است.

ث. هنگامی که اداره گسترش کامل پیدا می­کند نیاز­های اداری، بدون توجه به محدودیت زمان، اجبار کار استفاده از تمام ظرفیت کاری اداره را طلب می­کند.[3]ادامه درادامه مطلب



ادامه مطلب
درباره : مقالات , مدیریت ,


برچسب ها : بوروكراسي، مديريت، سازمان، جامعه ي نوين، وينست دوگوزني، ماكس وبر، علوم سياسي ,
بازدید : 341
تاریخ : چهارشنبه 02 مرداد 1392 زمان : 17:37 | نویسنده : داوودقادرزاده | نظرات ()
تبلیغات
1

جستجو

کدهای اختصاصی
بالای صفحه